بدن موجودات زنده جهت تهیه اکسیژن برای متابولیسم سلولی و دفع دی‌اکسید کربن به دستگاه تنفس وابسته است. دستگاه گردش خون ابزار انتقال گاز بین بافتهای بدن و ششها است. به این ترتیب گردش خون و دستگاه تنفس به یکدیگر وابسته است.

دستگاه تنفس با داشتن مجاری تنفسی و هوایی وظایف خود را با پالایش هوا انجام می‌دهد.

دستگاه تنفس به دو ناحیه هوایی و تنفسی تقسیم شده است. ناحیه هوایی شامل حفره بینی ، حلق ، حنجره ، نای و سیستم نایژه‌هاست که هوا را از محیط پیرامون به قسمت تنفسی ششها می‌رساند.

ناحیه هوایی دستگاه تنفسی
بخش بیرونی ناحیه تنفسی دستگاه تنفس از حفره بینی تا نایژه‌ها دارای پوشش مطبق کاذب مژک‌دار با سلولهای جامی شکل است. بافت پیوندی سست زیرین دارای تعداد زیادی غدد سروزی- موکوسی است. ترشحات غدد بوسیله مژه حمل می‌شوند. مژه با حرکت موجی ترشحات را به طرف حفره بینی هدایت می‌کند. آستر مخاط دارای سلولهای ائوزینوفیل ، ماکروفاژ و فولیکولهای لنفاوی است.

این قسمت ایمونوگلوبولین A تولید می‌کند و به پوشش مخاطی می‌رسد و باکتریها و ویروسها را می‌کشد. استخوان دیواره‌های حفره بینی و غضروف حنجره و نای و نایژه به دستگاه استحکام می‌بخشد. تا در مقابل فشار هوا فشرده شده و یا بیش از حد منبسط نشوند. رشته‌های ارتجاعی باعث کشیده شدن لوله‌های هوایی به هنگام دم و کاهش آن به هنگام بازدم می‌شود.

حفره بینی
حفره بینی بوسیله دیواره بینی به دو بخش قرینه تقسیم می‌شود. کام سخت حفره بینی را از حفره دهانی جدا می‌کند. پوشش این ناحیه از بافت مطبق سنگفرشی غیر شاخی همراه با مو ، غده‌های چربی و غده‌های عرق است. حفره بینی شامل بخش تنفسی و بویایی است. در نتیجه لایه سلولهای پوششی می‌تواند حفره بینی را مرطوب و به کمک رگهای خونی خود آن را گرم کند.

حلق
حلق به دو بخش بینی- حلقی و دهانی- حلقی تقسیم شده است. کام نرم ، ناحیه بینی-حلقی را از حفره دهان جدا می‌کند. ناحیه دهانی- حلقی راه تنفسی و گوارش است. مخاط ناحیه بینی- حلقی دارای سلولهای مژه‌دار و غدد است و مخاط ناحیه دهانی- حلقی همراه با غدد موکوسی است. لوزه‌های حلقی در سقف ناحیه بینی- حلقی قرار دارند. زیر مخاط حلق محتوی غدد موکوسی است. ماهیچه حلق مخطط و متشکل از دو طبقه طولی در درون و حلقوی در بیرون است.

حنجره
حنجره در عقب حفره بینی و در بالای نای قرار دارد. حنجره غضروفهایی دارد که باعث باز نگه داشتن آن می‌شود. در حنجره تعدادی تار یا طناب صوتی وجود دارد که ارتعاش آنها بوسیله هوای بازدم باعث تولید صدا می‌شود یک زایده غضروفی به نام اپی‌گلوت در هنگام بلع غذا دهانه حنجره را می‌بندد و مانع ورود غذا به درون نای می‌شود. تارهای صوتی از جنس بافت پیوندی ارتجاعی هستند خروج هوا را از ششها هنگام بازدم موجب ارتعاش این تارها و تولید صدا می‌شود.

ششها
شش به صورت جفت در داخل پرده جنب قرار دارد. بافت پیوندی درون شش دارای مقدار زیادی رشته‌های ارتجاعی و ماهیچه صاف است. نایژه‌های اصلی و رگهای ششی از طریق ناف این اندام وارد ششها می‌شوند. شش سمت راست دارای سه لوب و شش سمت چپ دارای دو لوب است. هر لوب یک شاخه از نایژه از نایژه اصلی را دریافت می‌کند. هر لوب به لوبولهایی تقسیم شده است. ساختار درونی ششها دارای سیستمی شاخه‌ای است که به نام درخت نایژکی خوانده می‌شوند. در فضای میان دو لایه جنب کمی مایع وجود دارد که حرکات ششها را آسان می‌کند. حدود ۳۰۰ میلیون کیسه هوایی در مجموع دو شش وجود دارد و تبادل گازهای تنفسی را به عهده دارند.

نای
نای دارای ۱۶ تا ۲۰ بند است و هوا پس از حنجره وارد نای می‌شود. هر یک از بندها قطعه‌ای به شکل U و دارای غضروف شفاف با پری‌کندرویوم است که بوسیله نوارهایی از ماهیچه صاف در ناحیه باز U به یکدیگر متصل می‌شوند. نوارهای ماهیچه‌ای بطور طولی و مایل قرار گرفته‌اند. حلقه‌های غضروفی بوسیله بافت پیوندی متراکم بهم متصل می‌شوند.

انشعابات نای
نای انشعاب یافته نایژه اصلی را می‌سازد. این دو شاخه به ششها راه دارند ساختار نای و نایژه اصلی مشابه یکدیگر است گر چه غضروف بخش انتهایی نایژه‌ها نامنظم می‌شود. نایژه‌های اصلی به تعدادی مجاری هوایی تقسیم می‌شوند. نایژه‌های بزرگ ، نایژکها ، نایژکهای انتهایی ، نایژکهای تنفسی ، مجرای آلوئولی و کیسه هوایی.

ناحیه تنفسی
نایژکهای انتهایی به نایژکهای تنفسی و آنها نیز به مجاری هوایی تقسیم می‌شوند. نایژکهای تنفسی از نظر بافتی شبیه نایژکها هستند به جز اینکه کیسه‌های هوایی دارند. مجاری هوایی به تعدادی کیسه هوایی ختم می‌شوند. کیسه‌های هوایی به شکل حبابهایی با دیواره بسیار نازک ، رشته‌های ارتجاعی و بدون ماهیچه هستند. کیسه هوایی ظریف و فنجانی شکل بوده پوشش آن سنگفرشی ساده است.

بین حبابها دیواره‌ای از رشته‌های شبکه‌ای و ارتجاعی در میان سلولهای فعال وجود دارد. تعدادی لوکوسیت ، ماست سل ، فیبروبلاست و شبکه مویرگی نیز در این ناحیه دیده می‌شود. سلولهای دیواره دارای اکتین و میوزین است و عمل تبادل در این ناحیه صورت می‌گیرد. مویرگها دارای دیواره نازک با پوشش تماس دارند.

چگونگی تنفس
تنفس در آدمی شامل دو مرحله دم و بازدم است. در مرحله دم هوا وارد ششها و در هنگام بازدم از آن خارج می‌شود. در انجام دم و بازدم پرده جنب نقش مهمی دارد. فشار فضای میان دو لایه پرده جنب همیشه کمتر از فشار اتمسفر است و به همین دلیل ششها حتی در حالت بازدم ارادی نیز کاملا بسته نمی‌شوند. قبل از شروع دم کلیه ماهیچه‌های تنفس در حال استراحت هستند و دیافراگم به صورت یک گنبد است و دنده‌ها در پایین‌ترین وضعیت خود قرار دارند و فشار فضای جنب کمتر از فشار اتمسفر و ششها در حالت نیمه باز هستند. هنگامی که فرمان عصبی دم توسط مراکز تنفسی در مغز صادر می‌شود اعصاب حرکتی ماهیچه‌های بین دنده‌ای خارجی و دیافراگم را منقبض می‌کنند.

انقباض ماهیچه‌های بین دنده‌ای خارجی موجب حرکت دنده‌ها به بالا و طرفین می‌شود. انقباض دیافراگم موجب افزایش حجم قفسه سینه می‌شود. این افزایش حجم باعث کاهش فشار مایع جنب و باز شدن کیسه‌ها می‌شوند و هوا را به درون خود می‌کشانند. بنابراین عامل اصلی باز شدن کیسه‌های هوایی و ورود هوا به ششها پرده جنب است. اگر پرده جنب پاره شود شش کاملا جمع شده و از کار می‌افتد. در پایان دم ماهیچه‌ای ویژه دم استراحت می‌کنند. خاصیت ارتجاعی ششها و وزن قفسه سینه موجب می‌شود که ششها به حالت اولیه خود برگردند. برگشت ششها باعث افزایش فشار هوای درون شش نسبت به اتمسفر و در نتیجه بیرون راندن هوا می‌شود بازدم را بطور فعال نیز می‌توان انجام داد.

تنظیم حرکات دم و بازدم
نورونهای بصل‌النخاع دارای فعالیت خودکار و متناسب هستند. در بصل‌النخاع علاوه بر نورونهای مرکز دم ، نورونهای دیگری وجود دارد که تحریک آنها ماهیچه‌های بازدم را فعال می‌کند. اما در تنفس عادی پس از توقف فعالیت مرکز عصبی دم ، انقباض ماهیچه‌های تنفسی پایان می‌یابد و بازدم به صورت غیر فعال و به علت خاصیت ارتجاعی ششها صورت می‌گیرد. همچنین مراکز ارادی تنفس در قشر مخ وجود دارد. گازهای تنفسی نیز در میزان فعالیت تنفس نقش دارند. عامل این تنظیم مقدار اکسیژن و بویژه دی‌اکسید کربن موجود در خون است. توازن این دو گاز در خون باید حفظ شود.

انتقال و تبادل گازهای تنفسی
هنگامی که بک مولکول اکسیژن هوا وارد دستگاه تنفس می‌شود تا زمانی که به درون یکی از سلولهای بدن برسد باید مراحل زیر طی شود.

انتقال از هوا به شش
انتقال از شش به خون (تبادل)
انتقال در خون
انتقال از خون به بافتها (تبادل).
عکس این حالات در مورد دی‌اکسید کربن صادق است.

 

صبحانه چه می‌خورید؟ کره، عسل، خامه، پنیر؟ شاید هم تخم‌مرغ.
اما این نکته را می‌دانستید که خوردن تخم مرغ به همراه آب پرتقال به عنوان صبحانه در درمان کم خونی موثر است.
تخم مرغ منبع غنی از آهن است که به سالم نگه‌داشتن خون کمک می‌کند. اما اغلب زنان به اندازه کافی آهن دریافت نمی‌کنند و تقریبا ۴۰ درصد از زنان ۱۹ تا ۳۴ ساله به فقر آهن دچارند.

متخصصان می‌گویند، هرچند تخم مرغ مقادیر زیادی آهن دارد اما نوع این آهن با آهن موجود در گوشت قرمز متفاوت است و به خوبی در بدن جذب نمی‌شود.

این همانجایی است که آب پرتقال به کمک شما می‌آید. میوه‌های ترش همانند پرتقال سرشار از ویتامینC هستند و این ویتامین به بدن کمک می کند تا ۳ برابر بیشتر آهن موجود در تخم مرغ را جذب کند.

در واقع هرچه ویتامین C بیشتری بخورید، میزان جذب آهن هم بالاتر می‌رود. پس از اینکه یک لیوان بزرگ آب پرتقال همراه با تخم مرغ‌های صبحانه نوش‌جان کنید، نهراسید.

کمتر کسی است که به هنگام سرماخوردگی، گرفتگی صدا را تجربه نکرده و دچار خارش و حتی دردناک شدن گلو نشده باشد ، اما میان گرفتگی صدای ناشی از سرماخوردگی با بیماری لارنژیت فرق زیادی وجود دارد.
دکتر علی‌اصغر پیوندی، جراح و متخصص گوش و حلق و بینی در این باره به «جام‌جم» می‌گوید: به التهاب حنجره اصطلاحا «لارنژیت» گفته می‌شود که این التهاب عمدتا داخلی‌ترین لایه حنجره یعنی مخاط را درگیر می‌کند و با تغییر دادن خصوصیات آن، منجر به بروز علائمی می‌شود که شایع‌ترین آنها خشونت صداست.
این عضو هیات علمی دانشگاه می‌افزاید: از آنجا که علل ایجادکننده لارنژیت متعدد هستند، علائم و نشانه‌های همراه با این بیماری هم ممکن است با توجه به علت ایجادکننده متفاوت باشند.
دکتر پیوندی با اشاره به این که گرفتگی یا تغییر ماهیت صدا در اکثریت قریب به اتفاق موارد لارنژیت وجود دارد، خاطرنشان می‌کند: در موارد لارنژیت ویروسی، علائم سرماخوردگی نظیر عطسه و آبریزش بینی هم ممکن است وجود داشته باشد.تب، گلودرد و مشکل بلع نیز از علائم بیماری لارنژیت است. همچنین در این بیماری ممکن است غدد لنفاوی گردن متورم و دردناک شوند.
به گفته این جراح و متخصص گوش و حلق و بینی، بسیاری از ویروس‌هایی که عامل سرماخوردگی هستند، می‌توانند حنجره را درگیر کنند. هنگامی که یک بیمار مبتلا به سرماخوردگی دچار گرفتگی صدا می‌شود، در واقع ویروس‌ها به حنجره او حمله کرده و با ایجاد التهاب در مخاط طناب‌های صوتی، موجب تغییر ماهیت آنها شده‌اند و در صورتی که تورم و التهاب پیشرفت کند، حتی ممکن است بیمار توانایی تولید صدا را برای مدتی از دست بدهد.باکتری‌ها و حتی بعضی از قارچ‌ها هم می‌توانند باعث ایجاد لارنژیت شوند. معمولا این نوع لارنژیت شدیدتر و خطرناک‌تر بوده و علائم وسیع‌تری دارد.
دکتر پیوندی با اعلام این مطلب می‌گوید: یک نوع خاص از عفونت حنجره که به طور خاص «اپی‌گلوت» را درگیر می‌کند، در کودکان کم‌سن و سال شایع‌تر است و نام این عفونت «اپی گلوتیت» نام دارد و فوق‌العاده خطرناک است و می‌تواند ظرف مدت کوتاهی با انسداد راه هوایی، منجر به عوارض مصیبت‌باری شود.وی در ادامه می‌گوید: التهاب توام حنجره، نای و مجاری کوچک‌تر هوایی توسط انواع خاصی از ویروس‌ها باعث بروز بیماری کروپ یا خروسک در کودکان می‌شود که در مبتلایان علاوه بر گرفتگی صدا، تنگی نفس و تنفس‌های صدادار هم مشاهده می‌شود.
● علل لارنژیت
همه علل لارنژیت عفونی نیستند و عوامل محرک بسیاری وجود دارند که می‌توانند باعث التهاب حنجره و بروز لارنژیت شوند.
مواد سوزاننده نظیر اسیدها و قلیاها، با آسیب‌رساندن به مخاط یا حتی لایه‌های عمقی‌تر حنجره می‌توانند باعث بروز لارنژیتی شوند که در صورت شدید بودن، عوارض دائمی بر جای خواهد گذاشت. این عضو هیات علمی دانشگاه با بیان این مطلب، اظهار می‌کند: استفاده بیش از اندازه یا نامناسب از صدا، نظیر صحبت کردن طولانی با صدای بلند، آواز خواندن با صدای بلند یا فریاد‌کشیدن، سبب تحریک و التهاب مخاط حنجره می‌شود. اگر این تحریک خفیف و کوتاه‌مدت باشد، معمولا التهاب به صورت خود به خود و با استراحت صوتی برطرف می‌‌شود، ولی در صورت استمرار تحریک، ممکن است اختلالات ساختاری در طناب‌های صوتی ایجاد شود که در این موارد، گرفتگی صدا به سادگی و به صورت خود به خود بهبود پیدا نمی‌کند و بهبود با دوره‌های طولانی گفتار‌درمانی و در موارد پیشرفته‌تر بیماری، با جراحی صورت می‌گیرد و حتی ممکن است با تمام این تمهیدات، بهبودی کامل حاصل نشود.
دود دخانیات یکی دیگر از موارد تحریک‌کننده بروز لارنژیت است. دکتر پیوندی با اشاره به این موضوع می‌گوید: اثرات تحریکی مواد موجود در دخانیات، موجب ایجاد تغییرات وسیعی در مخاط همه قسمت‌های حنجره می‌شود که در مراحل اولیه با تورم و پرخونی مخاط و تغییر کیفیت صدا مشخص می‌شود.
وی تصریح می‌کند: استمرار در استعمال دخانیات، احتمال ابتلا به سرطان حنجره را افزایش می‌دهد در صورتی که تارهای صوتی توسط سرطان درگیرشوند، ممکن است در مراحل اولیه گرفتگی صدا وجود داشته باشد، در غیر این صورت تا مراحل پیشرفته بیماری، ممکن است بیمار از وجود سرطان بی‌اطلاع بماند.
این دانشیار دانشگاه می‌افزاید: تحریک حنجره توسط اسید معده نیز یکی از علل لارنژیت است. در مبتلایان به ریفلاکس یا بیماری برگشت اسید معده، در صورتی که مواد برگشتی از معده تا سطح حنجره پیشرفت کند نوع خاصی از لارنژیت ایجاد می‌شود (مخاط حنجره به طور خاص، نسبت به اثرات تحریکی این اسید حساس است)‌.
دکتر پیوندی می‌افزاید: مخاط حنجره به طور خاص، نسبت به اثرات تحریکی این اسید حساس است و علائم آن شامل گرفتگی صدا و احساس دائمی وجود ترشح در پشت حلق است که درمان این اختلال با تغییر سبک زندگی و رژیم غذایی همراه با داروهای سرکوب‌کننده اسید معده انجام می‌شود.
● تشخیص بیماری
تشخیص لارنژیت در برخی از موارد ساده است، مثلا در بیماری که متعاقب علائم عمومی سرماخوردگی دچار گرفتگی صدا شده است، معمولا نیاز به اقدام دیگری برای تشخیص لارنژیت ویروسی نیست، در عین حال در برخی دیگر از بیماران، تشخیص لارنژیت یا نوع و شدت آن کار ساده‌ای نیست چراکه معاینه و مشاهده حنجره، نسبتا مشکل بوده و نیاز به آینه‌ها یا آندوسکوپ‌ها و ابزار تخصصی دارد. بخصوص در بیمارانی که مبتلا به گرفتگی طولانی‌مدت صدا هستند، نیاز به معاینه دقیق و ارزیابی‌های تکمیلی برای تشخیص نوع و شدت درگیری حنجره دارند.
● درمان
دکتر پیوندی درخصوص درمان این بیماری می‌گوید: درمان به عامل ایجادکننده آن بستگی دارد مثلا در لارنژیت ویروسی، تنها درمان مورد نیاز، استراحت و مصرف مایعات و در صورت نیاز مسکن‌های ساده است که بیمار نیز بایستی حتی‌الامکان از صحبت کردن و سایر عوامل محرک حنجره پرهیز کند.این عضو هیات علمی دانشگاه خاطر نشان می‌کند: در عفونت‌های ناشی از باکتری و قارچ‌ها، درمان آنتی‌بیوتیک مناسب است و در مواردی نظیر «اپی گلوتیت» که خطر انسداد مجرای هوایی وجود دارد، معمولا لوله‌گذاری داخل نای برای تامین راه هوایی مطمئن صورت می‌گیرد.افرادی که دچار اختلالات حنجره ناشی از استفاده نامناسب از صدا شده‌اند، درمان اولیه عبارت است از استراحت صوتی و گفتار درمانی. دکتر پیوندی با اشاره به این مطلب عنوان می‌کند: در مواردی که عوارض پابرجا، نظیر ندول‌های مقاوم طناب‌های صوتی یا پولیپ ایجاد شده باشد، انجام جراحی ضروری است و نکته قابل‌توجه این است که این بیماری‌ها در صورت ادامه استفاده نامناسب از صدا، حتی در صورت درمان موفقیت‌آمیز، مستعد عود هستند. این پزشک متخصص در پایان می‌افزاید: در همه مبتلایان مصرف دخانیات بایستی متوقف شود، چون دود سیگار و دخانیات نه‌تنها باعث تحریک و التهاب حنجره می‌شود بلکه روند بهبود و ترمیم متعاقب انواع دیگر لارنژیت را نیز مختل می‌کند.

آندوکاردیت‌ عبارت‌ است‌ از یک‌ عفونت‌ غیر مسری‌ که‌ عضله‌ قلب‌، دریچه‌های‌ قلب‌، و آندوکاردیوم‌ (پوشش‌ داخلی‌ حفرات‌ یا دریچه‌های‌ قلب‌) را درگیر می‌سازد.
علایم‌ شایع‌
علایم‌ زودهنگام‌:
خستگی‌ و ضعف‌
تب‌، لرز و تعریق‌ زیاد، خصوصاً در شب‌
کاهش‌ وزن‌
دردهای‌ مبهم‌
وجود صدای‌ غیر طبیعی‌ در قلب‌ علایم‌ دیر هنگام‌:
لرز شدید و تب‌ بالا
تنگی‌ نفس‌ در هنگام‌ فعالیت‌
تورم‌ پاها و شکم‌
تند یا نامنظم‌ شدن‌ ضربان‌ قلب‌
علل‌
باکتری‌ها یا قارچ‌هایی‌ که‌ وارد خون‌ می‌شوند و دریچه‌ها و پوشش‌ داخلی‌ قلب‌ را در کسانی‌ که‌ قبلاً آسیب‌ قلبی‌ (به‌ قسمت‌ عوامل‌ خطر در زیر مراجعه‌ کنید) داشته‌اند عفونی‌ می‌کنند. باکتری‌ها یا قارچ‌ها به‌ دریچه‌ها، عضله‌، و پوشش‌ داخلی‌ قلب‌ آسیب‌ وارد می‌آورند یا آسیبی‌ که‌ از قبل‌ وجود داشته‌ است‌ را تشدید می‌کنند.
عوامل‌ افزایش‌دهنده‌ خطر
تب‌ رماتیسمی‌
بیماری‌ مادرزادی‌ قلب‌
پس‌ از وارد آمدن‌ آسیب‌ به‌ دریچه‌های‌ قلب‌، خطر آندوکاردیت‌ در اثر عوامل‌ زیر بیشتر می‌شود: ـ حاملگی‌ ـ تزریق‌ مواد آلوده‌ به‌ داخل‌ جریان‌ خون‌، مثلاً همراه‌ با تزریق‌ وریدی‌ مواد مخدر ـ سوء در مصرف‌ الکل‌ ـ استفاده‌ از داروهای‌ سرکوب‌کننده‌ ایمنی‌ ـ وجود دریچه‌ مصنوعی‌ در قلب‌
پیشگیری‌
اگر دریچه‌ قلبتان‌ آسیب‌ دیده‌ است‌ یا صدای‌ غیر طبیعی‌ در قلب‌ شما شنیده‌ می‌شود:
پیش‌ از انجام‌ هر گونه‌ اقدام‌ پزشکی‌ که‌ امکان‌ ورود باکتری‌ها به‌ خون‌ در طی‌ آن‌ وجود دارد به‌ پزشک‌ یا دندانپزشک‌ اطلاع‌ دهید و آنتی‌بیوتیک‌ مناسب‌ جهت‌ پیشگیری‌ از بروز آندوکاردیت‌ دریافت‌ کنید. این‌ مسأله‌ به‌ خصوص‌ باید قبل‌ از کارهای‌ دندانپزشکی‌، زایمان‌، و جراحی‌ در دستگاه‌ ادراری‌ یا گوارش‌ مدنظر قرار گیرد.
هیچگاه‌ الکل‌ ننوشید.
قبل‌ از حامله‌ شدن‌، با پزشک‌ خود مشورت‌ کنید.
مواد مخدر تزریقی‌ مصرف‌ نکنید.
عواقب‌ مورد انتظار
معمولاً با تشخیص‌ و درمان‌ زودهنگام‌ قابل‌ معالجه‌ است‌، امابهبود ممکن‌ است‌ هفته‌ها طول‌ بکشد. اگر درمان‌ به‌ تأخیر افتد، عملکرد قلب‌ کاهش‌ یافته‌ و نارسایی‌ احتقانی‌ قلب‌ و مرگ‌ رخ‌ خواهد داد.
عوارض‌ احتمالی‌
تشکیل‌ لخته‌های‌ خونی‌ که‌ ممکن‌ است‌ به‌ مغز، کلیه‌ها، یا احشای‌ شکمی‌ بروند و باعث‌ بروز عفونت‌، آبسه‌، یا سکته‌ مغزی‌ شوند. اختلالات‌ ریتم‌ قلب‌ (شایعترین‌ آن‌ فیبریلاسیون‌ دهلیزی‌ است‌)
درمان‌

اصول‌ کلی‌
اقدامات‌ تشخیصی‌ ممکن‌ است‌ عبارت‌ باشند از: شمارش‌ سلول‌های‌ خون‌ و کشت‌ خون‌، نوار قلب‌، عکس‌برداری‌ از قلب‌ و ریه‌ها با اشعه‌ ایکس‌، و اکوکاردیوگرام‌
- هدف‌ درمان‌، ریشه‌کنی‌ میکروب‌ها با دارو، و فراهم‌ آوردن‌ مراقبت‌های‌ حمایتی‌ برای‌ رفع‌ علایم‌ است‌.
- بستری‌ شدن‌ در بیمارستان‌ در مرحله‌ حاد بیماری‌. زمانی‌ که‌ وضعیت‌ بیمار با ثبات‌ شد، بعضی‌ از بیماران‌ را می‌توان‌ از بیمارستان‌ ترخیص‌ کرد و ادامه‌ مراقبت‌ از آنها را در منزل‌ پی‌ گرفت‌.
- جراحی‌ برای‌ تعویض‌ دریچه‌ عفونی‌ شده‌ در بعضی‌ از بیماران‌
- اگر دریچه‌ قلبتان‌ آسیب‌ دیده‌ است‌، قبل‌ از هر اقدام‌ پزشکی‌، مشکل‌ خود را به‌ پزشک‌ یا دندانپزشک‌ اطلاع‌ دهید. در برخی‌ از موقعیت‌ها، نیاز به‌ استفاده‌ از آنتی‌بیوتیک‌ برای‌ پیشگیری‌ از آندوکاردیت‌ وجود خواهد داشت‌.
- پس‌ از رهایی‌ از آندوکاریت‌، مرتب‌ زیر نظر پزشک‌ باشید تا از عود بیماری‌ پیشگیری‌ شود.
- همیشه‌ دست‌بند یا گردن‌آویز مخصوص‌ که‌ نشان‌ دهنده‌ مشکل‌ پزشکی‌ شما باشد همراه‌ داشته‌ باشید. در کیف‌ پول‌ خود روی‌ یک‌ کارت‌ فهرست‌ آنتی‌بیوتیک‌های‌ مورد نیاز برای‌ مصرف‌ پیش‌ از کارهای‌ دندانپزشکی‌ و پزشکی‌ را یادداشت‌ کنید.
داروها
مصرف‌ آنتی‌بیوتیک‌ به‌ مدت‌ چندین‌ هفته‌ برای‌ مبارزه‌ با عفونت‌. غالباً آنتی‌بیوتیک‌ به‌ صورت‌ تزریقی‌ مصرف‌ می‌شود.
فعالیت‌
تا زمان‌ بهبودی‌ کامل‌ در رختخواب‌ استراحت‌ کنید. زمانی‌ که‌ در رختخواب‌ استراحت‌ می‌کنید، پاهای‌ خود را مرتب‌ خم‌ و راست‌ کنید تا از تشکیل‌ لخته‌ در سیاهرگ‌های‌ عمقی‌ پا پیشگیری‌ شود.
فعالیت‌های‌ عادی‌ خود را در صورتی‌ که‌ وضعیت‌ جسمی‌تان‌ اجازه‌ دهد از سر بگیرید.
رژیم‌ غذایی‌
رژیم‌ خاصی‌ توصیه‌ نمی‌شود.
در این‌ شرایط‌ به‌ پزشک‌ خود مراجعه‌ نمایید
اگر شما یا یکی‌ از اعضای‌ خانواده تان‌ علایم‌ آندوکاردیت‌ را دارید.
اگر یکی‌ از موارد زیر به‌ هنگام‌ درمان‌ یا پس‌ از آن‌ رخ‌ دهد:
ـ افزایش‌ وزن‌ بدن‌ بدون‌ اینکه‌ رژیم‌ غذایی‌ تغییر کرده‌ باشد.
ـ وجود خون‌ در ادرار
ـ تنگی‌ نفس‌ یا درد قفسه‌ سینه‌
ـ ضعف‌ یا فلج‌ ناگهانی‌ در عضلات‌ صورت‌، تنه‌، یا اندام‌ها

آنافیلاکسی‌ (شوک‌ آلرژیک‌) عبارت‌ است‌ از یک‌ پاسخ‌ آلرژیک‌ شدید به‌ داروها و بسیاری‌ از مواد آلرژی‌زای‌ دیگر که‌ زندگی‌ فرد را به‌ خطر می‌اندازد. آن‌ دسته‌ از واکنش‌های‌ آلرژیکی‌ که‌ تقریباً بلافاصله‌ رخ‌ می‌دهند معمولاً شدیدترین‌ هستند.
علایم‌ شایع‌
امکان‌ دارد علایم‌ زیر در عرض‌ چند ثانیه‌ یا چند دقیقه‌ پس‌ از مواجهه‌ با ماده‌ای‌ که‌ به‌ آن‌ آلرژی‌ شدیدی‌ دارید رخ‌ دهند:
حالت‌ سوزن‌ سوزن‌ شدن‌ یا کرختی‌ اطراف‌ دهان‌
عطسه‌
سرفه‌ یا خس‌خس‌
تورم‌ صورت‌ و دست‌ها
احساس‌ اضطراب‌
نبض‌ ضعیف‌ و سریع‌
دل‌ پیچه‌ در ناحیه‌ معده‌، استفراغ‌، و اسهال‌
خارش‌ در تمام‌ بدن‌ و اغلب‌ همراه‌ با کهیر
اشک‌ ریزش‌
احساس‌ گرفتگی‌ در سینه‌؛ مشکل‌ در نفس‌ کشیدن‌
تورم‌ یا خارش‌ در دهان‌ یا گلو
تپش‌ قلب‌
غش‌
از دست‌ دادن‌ هوشیاری‌
علل‌
خوردن‌ یا تزریق‌ ماده‌ای‌ که‌ به‌ آن‌ حساس‌ هستید. پاسخ‌ آلرژیکی‌ که‌ برای‌ خنثی‌ کردن‌ یا خلاص‌ شدن‌ از شر این‌ ماده‌ از سوی‌ بدن‌ داده‌ می‌شود خود منجر به‌ بروز یک‌ نوع‌ واکنش‌ بسیار بیش‌ از حد عادی‌ شده‌ که‌ گاهی‌ زندگی‌ را نیز در معرض‌ خطر قرار می‌دهد. آن‌ چیزهایی‌ که‌ بیشتر باعث‌ بروز این‌ گونه‌ واکنش‌ می‌شوند عبارتند از:
انواع‌ داروها، به‌ خصوص‌ پنی‌سیلین‌. تزریق‌ دارو با خطر بیشتری‌ همراه‌ است‌ تا قرص‌ و کپسول‌ یا قطره‌
گزش‌ یا نیش‌ حشرات‌ مثل‌ انواع‌ زنبور، مورچه‌های‌ گزنده‌، و برخی‌ عنکبوت‌ها
واکسن‌ها
گرده‌ گیاهان‌
موادی‌ که‌ در بعضی‌ از انواع‌ عکس‌برداری‌ تزریق‌ می‌شوند.
غذاها، به‌ خصوص‌ تخم‌مرغ‌، باقلا، لوبیا، غذاهای‌ دریایی‌، و میوه‌ها
ورزش‌
عوامل‌ افزایش‌دهنده‌ خطر
سابقه‌ آلرژی‌ خفیف‌ به‌ چیزهایی‌ که‌ در بالا ذکر شد.
سابقه‌ اگزما، تب‌ یونجه‌، یا آسم‌
پیشگیری‌
اگر سابقه‌ آلرژی‌ دارید:
پیش‌ از پذیرفتن‌ هرگونه‌ دارو، مطلب‌ را به‌ پزشک‌ یا دندانپزشک‌ گوشزد کنید. پیش‌ از اینکه‌ تزریقی‌ برای‌ شما انجام‌ شود، از ماهیت‌ آن‌ مطلع‌ شوید.
همیشه‌ و در همه‌ جا یک‌ کیت‌ آنافیلاکسی‌ به‌ همراه‌ داشته‌ باشید. مطمئن‌ شوید که‌ خانواده‌تان‌ طریقه‌ استفاده‌ از کیت‌ را بلدند تا وقتی‌ واکنش‌ در شما بروز کرد بتوانند از آن‌ استفاده‌ کنند.
اگر به‌ گزش‌ حشرات‌ آلرژی‌ دارید، به‌ هنگام‌ بیرون‌ رفتن‌ لباس‌های‌ محافظتی‌ بپوشید.
همیشه‌ یک‌ دست‌بند یا گردن‌ آویز مخصوص‌ داشته‌ باشید که‌ روی‌ آن‌ آلرژی‌ شما مشخص‌ باشد.
همیشه‌ پس‌ از تزریق‌ هرگونه‌ دارو، تا ۱۵ دقیقه‌ در مطب‌ پزشک‌ بمانید. هرگونه‌ علامت‌ آلرژی‌ را فوراً اطلاع‌ دهید.
یکی‌ از روش‌هایی‌ را که‌ می‌توانید مدنظر قرار دهید عبارت‌ است‌ از تزریق‌ ماده‌ای‌ که‌ به‌ آن‌ حساسیت‌ دارید به‌ روشی‌ مخصوص‌ و تدریجی‌ به‌ طوری‌ که‌ حساسیت‌ شما به‌ تدریج‌ برطرف‌ شود (نام‌ دیگر این‌ روش‌ حساسیت‌زدایی‌ است‌).
عواقب‌ مورد انتظار
با درمان‌ فوری‌ و به‌ موقع‌، کاملاً بهبود می‌یابید.
عوارض‌ احتمالی‌
در صورت‌ عدم‌ درمان‌ فوری‌ و به‌ موقع‌، امکان‌ دارد آنافیلاکسی‌ منجر به‌ شوک‌، ایست‌ قلبی‌، و مرگ‌ شود.
درمان‌

اصول‌ کلی‌
اگر علایم‌ آنافیلاکسی‌ را در فردی‌ مشاهده‌ کردید و دیدید که‌ تنفس‌ وی‌ متوقف‌ شد: ـ اورژانس‌ را خبر کنید یا به‌ فرد دیگری‌ بگویید این کار را انجام‌ دهد. (اگر این‌ اتفاق‌ برای‌ یک‌ کودک‌ افتاده‌ است‌، قبل‌ از خبر کردن‌ اورژانس‌، اقدامات‌ احیا را به‌ مدت‌ یک‌ دقیقه‌ انجام‌ دهید.) ـ فوراً تنفس‌ دهان‌ به‌ دهان‌ را آغاز کنید. ـ اگر قلب‌ ضربان‌ ندارد، ماساژ قلبی‌ بدهید. ـ تا زمانی‌ که‌ کمک‌ نرسیده‌ است‌، عملیات‌ احیا را ادامه‌ دهید.
هر گاه‌ دارویی‌ را مصرف‌ می‌کنید، نسبت‌ به‌ امکان‌ بروز واکنش‌ آلرژیک‌ هوشیار باشید و آمادگی‌ این‌ را داشته‌ باشید که‌ به‌ محض‌ بروز علایم‌ اقدامات‌ لازم‌ را انجام‌ دهید. اگر قبلاً دچار واکنش‌ آلرژیک‌ شدید شده‌اید، همیشه‌ کیت‌ آنافیلاکسی‌ همراه‌ داشته‌ باشید.
درمان‌ طولانی‌ مدت‌ مستلزم‌ حساسیت‌زدایی‌ است‌.
داروها
تزریق‌ اپی‌نفرین‌ (آدرنالین‌) تنها درمان‌ فوری‌ مؤثر است‌.
داروهایی‌ مثل‌ آمینوفیلین‌، کورتیزون‌، یا آنتی‌هیستامین‌ها، که‌ پس‌ از آدرنالین‌ تزریق‌ می‌شوند، جلوی‌ بازگشت‌ علایم‌ حاد را می‌گیرند.
فعالیت‌
به‌ محض‌ بهبود علایم‌ حمله‌، فعالیت‌های‌ عادی‌ خود را از سر بگیرید. اما اگر علایم‌ دوباره‌ برگشتند، باید ۲۴ ساعت‌ تحت‌نظر باشید.
رژیم‌ غذایی‌
از خوردن‌ غذاهایی‌ که‌ به‌ آنها آلرژی‌ دارید خودداری‌ کنید.
در این‌ شرایط‌ به‌ پزشک‌ خود مراجعه‌ نمایید
اگر شما یا یکی‌ از اعضای‌ خانواده‌ تان علایم‌ آنافیلاکسی‌ را بروز داده‌اید. این‌ یک‌ اورژانس‌ است‌! فوراً درخواست‌ کمک‌ اورژانس‌ نمایید.
اگر دچارعلایم‌ جدید و نامنتظره‌ بروز کرده‌اند. داروهای‌ مورد استفاده‌ در درمان‌ ممکن‌ است‌ عوارض‌ جانبی‌ به‌ همراه‌ داشته‌ باشند.

آندومتریوز عبارت‌ است‌ از اختلالی‌ که‌ در آن‌ بافت‌ مشابه‌ پوشش‌ داخلی‌ رحم‌ (آندومتر) در نقاطی‌ غیرمعمول‌ در قسمت‌ پایینی‌ شکم‌ ظاهر شود. این‌ بافت‌ ممکن‌ است‌ روی‌ سطح‌ تخمدان‌؛ پشت‌ رحم‌ و در حفره‌ لگنی‌؛ روی‌ دیواره‌ روده‌؛ و ندرتاً در نقاطی‌ دورتر به‌ وجود آید.

آندومتریوز به‌ چهار مرحله‌ محدود، خفیف‌، متوسط‌، و شدید تقسیم‌ می‌شود که‌ بیانگر محل‌ قرارگیری‌ و شدت‌ اختلال‌ هستند. این‌ اختلال‌ می‌تواند در هر سنی‌ از بلوغ‌ تا یائسگی‌ رخ‌ دهد اما در سنین‌ ۳۰-۲۰ سالگی‌ بیشتر دیده‌ می‌شود.
علایم‌ شایع‌
علایم‌ زیر ممکن‌ است‌ به‌ طور ناگهانی‌ ظاهر شوند یا طی‌ چندین‌ سال‌ به‌ وجود آیند:
درد لگنی‌ فزاینده‌ به‌ هنگام‌ عادت‌ ماهانه‌، خصوصاً روزهای‌ آخر گاهی‌ درد لگنی‌ ممکن‌ است‌ در هر زمانی‌ رخ‌ دهد.
درد به‌ هنگام‌ مقاربت‌ جنسی‌
لکه‌بینی‌ قبل‌ از عادت‌ ماهانه‌
گاهی‌ وجود خون‌ در ادرار یا مدفوع‌
کمردرد؛ درد همراه‌ با انقباضات‌ روده‌ای‌
نازایی‌
علل‌
ناشناخته‌ هستند، اما پزشکان‌ نظریه‌ زیر را بیشتر از بقیه‌ قبول‌ دارند؛ معمولاً در هنگام‌ تخمک‌گذاری‌، پوشش‌ داخلی‌ رحم‌ (آندومتر) ضخیم‌ شده‌ تا آماده‌ کاشته‌ شدن‌ تخم‌ لقاح‌ یافته‌ باشد. اگر این‌ اتفاق‌ نیافتد، بافت‌ پوشش‌ داخلی‌ رحم‌ کنده‌ شده‌ و در خونریزی‌ عادت‌ ماهانه‌ از بدن‌ خارج‌ می‌شود و در بعضی‌ از موارد، این‌ بافت‌ تخریب‌شده‌ تجمع‌ یافته‌ و از راه‌ لوله‌های‌ رحمی‌ به‌ درون‌ حفره‌ لگن‌ می‌روند. بافت‌ در اینجا آزادانه‌ غوطه‌ور می‌شود و خود را به‌ سایر بافت‌ها می‌چسباند و در هر ماه‌ رشد کرده‌ و به‌ سایر نقاط‌ هم‌ گسترش‌ می‌یابد. رشد بافت‌ آندومتر بر روی‌ احشای‌ لگنی‌ ممکن‌ است‌ باعث‌ چسبیدن‌ احشاء به‌ یکدیگر شود و به‌ این‌ ترتیب‌ درد و سایرعلایم‌ ظاهر خواهند شد.
عوامل‌ افزایش‌دهنده‌ خطر
خانم‌هایی‌ که‌ حامله‌ نمی‌شوند یا حاملگی‌ را به‌ تعویق‌ می‌اندازند.
سابقه‌ خانوادگی‌ آندومتریوز
تنگ‌ یا بسته‌ شدن‌ گردن‌ رحم‌ (مسیر خروجی‌ بافت‌ تخریبی‌ و خون‌)
پیشگیری‌
اقدام‌ خاصی‌ برای‌ پیشگیری‌ نمی‌توان‌ انجام‌ داد. تنها می‌توان‌ با تشخیص‌ زودهنگام‌ و درمان‌ مناسب‌ از گسترش‌ آندومتریوز جلوگیری‌ کرد.
عواقب‌ مورد انتظار
بدون‌ درمان‌، آندومتریوز تدریجاً شدید می‌شود. اما پس‌ از یائسگی‌، به‌ علت‌ کاهش‌ تولید استروژن‌، تدریجاً پسرفت‌ می‌کند.
علایم‌ را می‌توان‌ با دارو تخفیف‌ داد و گاهی‌ این‌ بیماری‌ با جراحی‌ قابل‌ معالجه‌ است‌.
در خانم‌هایی‌ که‌ شدت‌ بیماری‌ در آنها زیاد است‌، موفقیت‌ درمان‌ کمتر است‌.
عوارض‌ احتمالی‌
نازایی‌ به‌ علت‌ کاشته‌ شدن‌ بافت‌ در لوله‌های‌ رحمی‌ و تنگ‌ شدن‌ آنها
درد ناتوان‌کننده‌ اما این‌ درد هیچگاه‌ نشانه‌ای‌ از تهدید زندگی‌ نیست‌.
مشکلات‌ ادراری‌ و اجابت‌ مزاج‌
چسبندگی‌ احشای‌ لگنی‌
عود آندومتریوز پس‌ از جراحی‌
وجود بافت‌ کاشته‌ شده‌ روی‌ تخمدان‌ می‌تواند باعث‌ ایجاد کیست‌های‌ بزرگ‌ و توده‌های‌ لگنی‌ به‌ نام‌ آندومتریوما شود.
درمان‌

اصول‌ کلی‌
امکان‌ دارد تشخیص‌ این‌ اختلال‌ دشوار و نیازمند معاینات‌ مکرر یا اقدامات‌ جراحی‌ تشخیصی‌ مثل‌ لاپاروسکوپی‌ باشد. در لاپاروسکوپی‌، با ایجاد منفذی‌ از روی‌ شکم‌، وسیله‌ای‌ باریک‌ که‌ نوک‌ آن‌ منبع‌ نور قرار دارد به‌ درون‌ حفره‌ شکم‌ فرستاده‌ شده‌ و احشای‌ شکمی‌ و لگنی‌ بررسی‌ می‌شوند. عکس‌برداری‌ از قست‌ پایینی‌ روده‌ها با اشعه‌ ایکس‌ (همراه‌ با تنقیه‌ باریم‌ برای‌ بهتر دیدن‌ روده‌ها) ممکن‌ است‌ در رسیدن‌ به‌ تشخیص‌ کمک‌ کننده‌ باشد.
- درمان‌ برحسب‌ مرحله‌ بیماری‌، سن‌ بیمار، و تصمیم‌ به‌ بچه‌دار شدن‌ یا نشدن‌ متفاوت‌ است‌.
- اگر بچه‌ می‌خواهید، هرچه‌ زودتر به‌ فکر حاملگی‌ باشید. حاملگی‌ ممکن‌ است‌ بیماری‌ را مقداری‌ تخفیف‌ هم‌ بدهد. توجه‌ داشته‌ باشید که‌ به‌ تعویق‌ انداختن‌ حاملگی‌ ممکن‌ است‌ به‌ نازایی‌ بیانجامد.
- به جای‌ تامپون‌ از نوارهای‌ بهداشتی‌ استفاده‌ کنید. تامپون‌ ممکن‌ است‌ احتمال‌ جریان‌ پس‌گرد خون‌ و بافت‌ تخریبی‌ و ورود آن‌ به‌ حفره‌ شکم‌ و لگن‌ را بیشتر کند.
- برای‌ تخفیف‌ درد از گرما استفاده‌ کنید. یک‌ صفحه‌ گرم‌کننده‌ یا شیشه‌ آب‌ داغ‌ را روی‌ شکم‌ یا کمر قرار دهید، یا حمام‌ آب‌ گرم‌ بگیرید تا عضلات‌ شل‌ شوند و ناراحتی‌ تخفیف‌ یابد.
- امکان‌ دارد برای‌ حذف‌ بافت‌ کاشته‌ شده‌ از جراحی‌ با لیزر یا منعقد ساختن‌ بافت‌ با جریان‌ الکتریکی‌ استفاده‌ شود.
- جراحی‌ برای‌ برداشتن‌ بافت‌های‌ کاشته‌ شده‌، یا درآوردن‌ رحم‌، لوله‌های‌ رحمی‌ و تخمدان‌ها در خانم‌هایی‌ که‌ دیگر نمی‌خواهند حامله‌ شوند.
داروها
می‌توان‌ از داروهای‌ ضد التهابی‌ غیراستروییدی‌ برای‌ رفع‌ درد خفیف‌ استفاده‌ کرد.
امکان‌ دارد داروهای‌ ضد درد قوی‌تری‌ تجویز شوند.
داروهای‌ رایجی‌ که‌ برای‌ درمان‌ آندومتریوز با مهار کار تخمدان‌ تجویز می‌شوند عبارتند از قرص‌های‌ جلوگیری‌ از حاملگی‌، داروهای‌ پروژسترونی‌، دانازول‌ و هورمون‌ آزاد کننده‌ گنادوترویین‌ها.
فعالیت‌
ورزش‌، حتی‌ راه‌ رفتن‌، درد را تخفیف‌ داده‌ و سطح‌ استروژن‌ را کاهش‌ می‌دهد که‌ این‌ ممکن‌ است‌ باعث‌ کند شدن‌ رشد آندومتریوز شود.
پس‌ از جراحی‌ نیاز است‌ تا فعالیت‌ مقداری‌ محدود شود.
رژیم‌ غذایی‌
از خوردن‌ کافئین‌ اجتناب‌ کنید زیرا به‌ نظر می‌رسد درد را در بعضی‌ از خانم‌ها بدتر کند.
در این‌ شرایط‌ به‌ پزشک‌ خود مراجعه‌ نمایید
اگر شما یا یکی‌ از اعضای‌ خانواده‌ تان علایم‌ آندومتریوز را دارید.
اگر یکی‌ از موارد زیر هنگام‌ درمان‌ رخ‌ دهد:
ـ درد غیر قابل‌ تحمل‌
ـ خونریزی‌ غیرمعمول‌ یا زیاد
- اگر دچار علایم‌ جدید و غیرقابل توجیه شده اید‌. داروهای‌ مورد استفاده‌ در درمان‌ ممکن‌ است‌ عوارض‌ جانبی‌ به‌ همراه‌ داشته‌ باشند.
- اگر پس‌ از درمان‌، علایم‌ مجدداً ظاهر شوند.

آنژین‌ صدری‌ عبارت‌ است‌ از درد قفسه‌ سینه‌ که‌ از قلب‌ برخاسته‌ باشد. درد معمولاً زیر استخوان‌ جناغ‌ حس‌ می‌شود و به‌ علت‌ نرسیدن‌ اکسیژن‌ به‌ مقدار کافی‌ به‌ عضله‌ قلب‌ روی‌ می‌دهد. عواملی‌ چون‌ ورزش‌، هیجانات‌ عاطفی‌، یا غذاهای‌ سنگین‌ در فردی‌ که‌ از قبل‌ مشکل‌ قبلی‌ داشته‌ است‌ می‌توانند باعث‌ برانگیخته‌ شدن‌ این‌ نوع‌ درد شوند. در حالت‌ عادی‌، وقتی‌ نیاز قلب‌ به‌ اکسیژن‌ زیاد می‌شود، رگ‌های‌ خونرسان‌ قلب‌ می‌توانند از پس‌ برآوردن‌ این‌ نیاز برآیند. اما اگر رگ‌های‌ قلبی‌ بیمار باشند، یا فشارخون‌ بالا باشد، خونرسانی‌ به‌ عضله‌ قلب‌ محدود می‌شود. این‌ درد معمولاً در مردان‌ بالای‌ ۳۵ سال‌ و خانم‌هایی‌ که‌ یائسگی‌ را پشت‌ سر گذاشته‌اند دیده‌ می‌شود.
علایم‌ شایع‌
احساس‌ سفتی‌، فشرده‌ شدن‌، فشار، یا درد در قفسه‌ صدری‌
بروز ناگهانی‌ مشکل‌ در تنفس‌ (گاهی‌)
درد قفسه‌ صدری‌ مشابه‌ سوءهاضمه‌
حالت‌ خفگی‌ در گردن‌
درد قفسه‌ صدری‌ که‌ به‌ آرواره‌، دندان‌ها، یا گوش‌ تیر می‌کشد
سنگینی‌، کرختی‌، سوزن‌ سوزن‌ شدن‌ یا درد در قفسه‌ صدری‌، بازو، شانه‌، آرنج‌، یا دست‌، معمولاً در سمت‌ چپ‌
درد در بین‌ دو کتف‌
علل‌
بیماری‌ سرخرگ‌های‌ قلبی‌، به‌ عبارتی‌ انسداد یا انقباض‌ سرخرگ‌هایی‌ که‌ به‌ قلب‌ خونرسانی‌ می‌کنند.
کم‌خونی‌
پرکاری‌ تیرویید
تندشدن‌ ضربان‌ قلب‌
بیماری‌ دریچه‌ قلب‌
عوارض‌ افزایش‌دهنده‌ خطر
سیگارکشیدن‌، چاقی‌، دیابت‌ شیرین‌ (مرض‌ قند)
فشارخون‌ بالا، کلسترول‌ بالا
خوردن‌ زیاده‌ از حد چربی‌ یا نمک‌
عدم‌ تحرک‌، خستگی‌، کار زیاد یا استرس‌
سابقه‌ خانوادگی‌ بیماری‌ سرخرگ‌های‌ قلبی‌
قرار گرفتن‌ در معرض‌ سرما یا باد
پیشگیری‌
درمان‌ علل‌ یا عوامل‌ خطر زمینه‌ساز
ترک‌ سیگار
خوردن‌ غذاهای‌ کم‌ چرب‌ و کم‌ نمک‌. کاهش‌ وزن‌ در صورت‌ اضافه‌ وزن‌
اجتناب‌ از عوامل‌ فیزیکی‌ یا عاطفی‌ استرس‌زا که‌ باعث‌ بروز حمله‌ آنژین‌ صدری‌ می‌شوند.
پس‌ از مشورت‌ با پزشک‌، به‌ طور منظم‌ ورزش‌ کنید.
عواقب‌ مورد انتظار
آنژین‌ صدری‌ خفیف‌ با استراحت‌ و استفاده‌ از نیتروگلیسیرین‌ و سایر داروها برطرف‌ می‌شود. برای‌ برطرف‌ کردن‌ بیماری‌های‌ زمینه‌ساز ممکن‌ است‌ درمان‌های‌ دیگری‌ ضروری‌ باشند.
عوارض‌ احتمالی‌
حمله‌ قبلی‌
نارسایی‌ احتقانی‌ قلب‌
بی‌نظمی‌های‌ ضربان‌ قلب‌ که‌ بالقوه‌ مرگبار هستند.
درمان‌

اصولی‌ کلی‌
هدف‌ درمان‌ عبارت‌ است‌ از کاهش‌ نیاز قلب‌ به‌ اکسیژن‌ یا افزایش‌ اکسیژن‌رسانی‌ به‌ قلب‌. این‌ هدف‌ معمولاً با دارو قابل‌ دستیابی‌ است‌.
اگر آنژین‌ صدری‌ با دارو کنترل‌ نشد، درمان‌های‌ دیگر عبارتند از: آنژیوپلاستی‌ با بادکنک‌ برای‌ بازکردن‌ سرخرگ‌های‌ قلبی‌ مسدودشده‌، یا جراحی‌ بای‌پاس‌ در حالتی‌ که‌ سرخرگ‌های‌ قلبی‌ شدیداً مسدود شده‌اند.
توصیه‌هایی‌ که‌ در قسمت‌ پیشگیری‌ ذکر شد را رعایت‌ نمایید.
از موقعیت‌هایی‌ که‌ کار قلب‌ را افزایش‌ می‌دهند پرهیز کنید، مثلاً عصبانیت‌، هوای‌ خیلی‌ گرم‌ یا سرد، ارتفاع‌ بالا (البته‌ به‌ جز مسافرت‌ با هواپیمای‌ مسافربری‌)، یا فعالیت‌ شدید بدنی‌ به‌ طور ناگهانی‌
داروها
نیتروگلیسیرین‌ آنژین‌ صدری‌ حاد را بهبود می‌بخشد، اما تأثیری‌ بر علایم‌ سایر بیماری‌ها ندارد. این‌ می‌تواند در عرض‌ چند ثانیه‌ درد را برطرف‌ کند. همیشه‌ آن‌ را برای‌ استفاده‌ فوری‌ همراه‌ داشته‌ باشید.
امکان‌ دارد سایر داروها مورد استفاده‌ برای‌ بیماری‌ سرخرگ‌های‌ قلبی‌، مثل‌ آسپیرین‌، بتا ـ بلوکرها، یا داروهای‌ مسدودکننده‌ کانال‌ کلسیم‌، نیز تجویز شوند. در این‌ صورت‌، رعایت‌ دقیق‌ دستور دارویی‌ بسیار مهم‌ است‌.
فعالیت‌
فعالیت‌ خود را طوری‌ تنظیم‌ کنید که‌ درد بروز نکند.
البته‌ این‌ طور نباشد که‌ آنژین‌ صدری‌ را بهانه‌ کنید و اصلاً ورزش‌ نکنید. باید توجه‌ داشته‌ باشید که‌ انجام‌ ورزش‌ به‌ صورت‌ متعادل‌ و منظم‌ (با نظر پزشک‌) می‌تواند به‌ کنترل‌ علایم‌ کمک‌ کند.
رژیم‌ غذایی‌
توصیه‌ می‌شود غذاهای‌ کم‌ چرب‌ و کم‌ نمک‌ استفاده‌ نمایید.
در صورت‌ اضافه‌ وزن‌، وزن‌ خود را کم‌ کنید.
در این‌ شرایط‌ به‌ پزشک‌ خود مراجعه‌ نمایید
اگر علایم‌ آنژین‌ صدری‌ را دارید.
اگر یکی‌ از موارد زیر پس‌ از تشخیص‌ رخ‌ دهد: ـ حمله‌ درد قفسه‌ صدری‌، علی‌رغم‌ استراحت‌ و درمان‌ با نیتروگلیسیرین‌، بیش‌ از ۱۵-۱۰ دقیقه‌ طول‌ بکشد. ـ با درد قفسه‌ صدری‌ از خواب‌ بلند می‌شوید و درد با یک‌ قرص‌ نیتروگلیسیرین‌ برطرف‌ نمی‌شود. اگر این‌ حملات‌ ادامه‌ یافتند، حتماً مراجعه‌ کنید، حتی‌ اگر نیتروگلیسیرین‌ آنها را برطرف‌ کند. ـ حمله‌ درد قفسه‌ صدری‌ متفاوت‌ با گذشته‌ یا شدیدتر از حد معمول‌ است‌

اطلاعات‌ اولیه‌

آنوریسم‌ عبارت‌ است‌ از بزرگ‌ شدن‌ یا بیرون‌زدگی‌ دیواره‌ یک‌ سرخرگ‌ در اثر ضعف‌ دیواره‌ سرخرگ‌. آنوریسم‌ اغلب‌ پس‌ از حمله‌ قلبی‌ رخ‌ می‌دهد و معمولاً در آئورت‌ (سرخرگ‌ بزرگی‌ که‌ از قلب‌ منشاء گرفته‌ و در سینه‌ و شکم‌ به‌ سمت‌ پایین‌ حرکت‌ می‌کند) یا سرخرگ‌هایی‌ که‌ مغز، پاها، یا دیواره‌ قلب‌ را تغذیه‌ می‌کنند، ایجاد می‌شود.
علایم‌ شایع‌
آنوریسم‌ در قفسه‌ صدری‌ باعث‌ درد قفسه‌ صدری‌، گردن‌، کمر، و شکم‌ می‌شود. درد ممکن‌ است‌ ناگهانی‌ و تیز باشد.
آنوریسم‌ در شکم‌ باعث‌ درد در کمر (گاهی‌ شدید)، بی‌اشتهایی‌ و کاهش‌ وزن‌، و وجود یک‌ توده‌ ضربان‌دار در شکم‌ می‌شود.
آنوریسم‌ در یک‌ سرخرگ‌ در پا باعث‌ نرسیدن‌ خون‌ به‌ قدر کافی‌ به‌ نقاط‌ مختلف‌ پا می‌شود. در نتیجه‌ پا دچار ضعف‌ و رنگ‌پریدگی‌ می‌شود، یا اینکه‌ متورم‌ شده‌، رنگ‌ آن‌ به‌ آبی‌ تغییر می‌کند. امکان‌ دارد یک‌ توده‌ ضربان‌دار در ناحیه‌ کشالة‌ ران‌ یا پشت‌ زانو وجود داشته‌ باشد.
وجود آنوریسم‌ در یک‌ سرخرگ‌ مغزی‌ باعث‌ سردرد (اغلب‌ ضربان‌دار)، ضعف‌، فلج‌ یا کرختی‌، درد پشت‌ چشم‌، تغییر بینایی‌ یا نابینایی‌ نسبی‌، و مساوی‌ نبودن‌ اندازه‌ مردمک‌ها می‌شود.
وجود آنوریسم‌ در عضله‌ قلب‌ باعث‌ نامنظم‌ شدن‌ ضربان‌ قلب‌ و علایم‌ نارسایی‌ احتقانی‌ قلب‌ می‌شود.
علل‌
شایع‌ترین‌ علت‌، افزایش‌ فشارخون‌ است‌ که‌ سرخرگ‌ را ضعیف‌ می‌کند.
آترواسکلروز (تصلب‌ شرایین‌)
ضعف‌ مادرزادی‌ سرخرگ‌ (به‌ خصوص‌ در مورد آنوریسم‌های‌ سرخرگ‌هایی‌ که‌ به‌ مغز می‌روند.
عفونت‌ آئورت‌ در اثر بیماری‌ سیفلیس‌ (نادر است‌).
صدمه‌ فیزیکی‌
عوامل‌ افزایش‌دهنده‌ خطر
سن‌ بیشتر از ۶۰ سال‌
سابقه‌ حمله‌ قلبی‌
فشارخون‌ بالا
سیگارکشیدن‌
چاقی‌
سابقه‌ خانوادگی‌ تصلب‌ شرایین‌
پلی‌آرتریت‌ گرهی‌ (یک‌ نوع‌ بیماری‌ که‌ طی‌ آن‌ التهاب‌ سرخرگ‌های‌ کوچک‌ و متوسط‌ رخ‌ می‌دهد)
آندوکاردیت‌ باکتریال‌ (عفونت‌ سطح‌ داخلی‌ قلب‌)
پیشگیری‌
ترک‌ سیگار
ورزش‌ منظم‌
تغذیه‌ کافی‌ و رژیم‌ کم‌چربی‌
در صورت‌ وجود سیفلیس‌، درمان‌ زودهنگام‌
رعایت‌ برنامه‌ درمانی‌ کنترل‌ فشارخون‌
کاهش‌ استرس‌
عواقب‌ مورد انتظار
اغلب‌ به‌ کمک‌ جراحی‌ درمان‌پذیر است‌. در جراحی‌، رگ‌ مصنوعی‌ به‌ جای‌ آن‌ قسمت‌ از رگ‌ که‌ آنوریسم‌ دارد گذاشته‌ می‌شود. جراحی‌ در مورد آنوریسم‌ قلبی‌ می‌تواند باعث‌ بر طرف‌ شدن‌ نامنظمی‌های‌ ضربانی‌ شود و عمر را طولانی‌تر کند. گاهی‌ آنوریسم‌ عود می‌کند.
عوارض‌ احتمالی‌
سکته‌ مغزی‌
پاره‌شدن‌ آنوریسم‌. علایم‌ بسته‌ به‌ مکان‌ آنوریسم‌ عبارتند از: سردرد شدید، درد شدید و تند و تیز در قفسه‌ صدری‌، شکم‌ یا پا، از دست‌ دادن‌ هوشیاری‌. اگر پارگی‌ درمان‌ نشود می‌تواند به‌ مرگ‌ بیانجامد.
درمان‌

اصول‌ کلی‌
تشخیص‌ زودهنگام‌ و درمان‌ قبل‌ از اینکه‌ آنوریسم‌ پاره‌ شود ضروری‌ است‌.
بررسی‌ها عبارتند از: آزمایش‌ خون‌ از لحاظ‌ انعقادی‌، نوار قلب‌، آنژیوگرافی‌، سایر عکس‌برداری‌ها، سی‌تی‌اسکن‌، یا سونوگرافی‌
جراحی‌ برای‌ جایگزین‌ کردن‌ رگ‌ دچار آنوریسم‌ یا بستن‌ آنوریسم‌
آنوریسم‌ مغزی‌ نیاز به‌ جراحی‌ اورژانس‌ دارد. جراحی‌ برای‌ سایر انواع‌ آنوریسم‌ را می‌توان‌ در میزان‌ مناسب‌ انجام‌ داد.
پس‌ از جراحی‌، اندازه‌گیری‌ فشارخون‌ و کنترل‌ فشارخون‌ را جدی‌ گرفته‌ و یاد بگیرید.
داروها
داروهای‌ ضدانعقادی‌ برای‌ جلوگیری‌ از تشکیل‌ لخته‌ و داروهای‌ ضددرد، پس‌ از جراحی‌ تجویز می‌شوند.
امکان‌ دارد برای‌ جلوگیری‌ از عفونت‌ آنتی‌بیوتیک‌ تجویز شود.
فعالیت‌
قبل‌ از جراحی‌ از فعالیت‌ سنگین‌ یا فشارآوردن‌ به‌ خود اجتناب‌ کنید. بعد از جراحی‌، به‌ تدریج‌ فعالیت‌های‌ عادی‌ خود را از سر گیرید.
رژیم‌ غذایی‌
قبل‌ از جراحی‌، غذای‌ پرفیبر مصرف‌ نمایید تا از زور زدن‌ به‌ هنگام‌ اجابت‌ مزاج‌ اجتناب‌ کنید. بعد از جراحی‌، رژیم‌ خاصی‌ توصیه‌ نمی‌شود.
در این‌ شرایط‌ به‌ پزشک‌ خود مراجعه‌ نمایید
اگر شما یا یکی‌ از اعضای‌ خانواده‌ تان علایم‌ آنوریسم‌ را دارید، به‌ خصوص‌ وجود یک‌ توده‌ ضربان‌دار در شکم‌ یا پا، یا درد قفسه‌ صدری‌ یا شکمی‌ این‌ یک‌ اورژانس‌ است‌! کمک‌ بخواهید و تا زمان‌ رسیدن‌ آمبولانس‌ در تخت‌ استراحت‌ کنید.
اگر حمله‌ قبلی‌ داشته‌اید و بعد از آن‌ دچار نامنظمی‌ ضربان‌ قلب‌ یا علایم‌ نارسایی‌ احتقانی‌ قلب‌ شده‌اید.
اگر پس‌ از جراحی‌، هر کدام‌ از علایم‌ دوباره‌ رخ‌ دهد.

این روزها هر از چند گاه مطلبی درباره لنز در نشریات می خوانیم. تیترهای این مطالب اکثرا بسیار ترسناک هستند. از طرف دیگر مردم کماکان جهت تهیه لنز به تجویز کنندگان لنز مراجعه می کنند. بالاخره واقعیت چیست؟ آیا استفاده از لنز خطر دارد یا خیر؟
آیا استفاده از کنتاکت لنز، خطراتی را هم به همراه دارد؟
کافیست به جای عبارت …کنتاکت لنز” در سوال بالا، کلمه …اتومبیل” را قرار دهید تا خودتان به راحتی به سوال پاسخ دهید. شکی نیست که قبل از به کار گرفتن هر وسیله ای، باید روش استفاده از آن را فرا گرفت. هر کسی که راه و روش دقیق استفاده از لنز را بداند و رعایت کند، می تواند مطمئن باشد که هرگز دچار مشکل نخواهد شد. کسانی که به دنبال استفاده از لنز دچار عوارضی می شوند، در قریب به اتفاق موارد، اشکال از روش مصرف و عدم رعایت بهداشت است. باز از همان مثال استفاده کنیم: اگر هنگام رانندگی تمام نکات ایمنی را رعایت کنید، چقدر احتمال دارد که باعث تصادف و سانحه رانندگی شوید؟ مصرف کردن لنز درست مانند رانندگی کردن در یک جاده اختصاصی است. اگر اصول را رعایت کنید، خیلی بعید است که دچار مشکل شوید، و اگر اصول را رعایت نکنید، دیر یا زود حتما گرفتار خواهید شد.
استفاده از لنز رنگی چطور؟ خطرناک است؟
مرحمت کنید، خودتان مانند سوال قبل، به جای عبارت …کنتاکت لنز” کلمه …اتومبیل” را قرار دهید! حتما خودتان جواب را حدس زدید. چه فرقی می کند که وسیله ای که استفاده می کنید، رنگی باشد یا بی رنگ؟ کنتاکت لنز رنگی باشد یا نباشد، در هر حال وسیله ای طبی است و حتی اگر به فرض محال طبی هم نباشد، باز هم رعایت بهداشت و اصول نگهداری آن ضروری است.
این دکترها لنز را گران می دهند. مگر چه اشکالی دارد لنز را از بوتیک یا آرایشگاه بخریم؟
من نمی فهمم چرا مردم حاضر نیستند موی سر خود را برای اصلاح، به دست چشم پزشک یا اپتومتریست بسپارند، ولی حاضرند چشم خود را به دست یک آرایشگر و یا بوتیکدار بسپرند! مگر نه این است که هر کسی را بهر کاری آفریده اند؟ مگر نه این است که راه و روش مصرف و نگهداری از لنز را باید فقط از اهل فن آن پرسید؟ پزشکان اگر هزینه ای می گیرند، بابت گم کردن جوانیشان در لابه لای کتاب ها می گیرند. این هم قبول که تجویز کنندگان لنز هم باید جانب انصاف را رعایت کنند. اگر فرض بفرمایید که یک آرایشگر، بابت خدمتی که به شما می کند قیمتی گزاف و غیر منصفانه مطالبه کند، آنوقت قول می دهید بیایید من برایتان آرایشگری کنم؟ ارزان حساب خواهم کرد مشتری شوید.
من و دوستم خیلی با هم دوستیم. اشکالی دارد اگر لنزمان را با هم استفاده کنیم؟
حتما برایتان پیش آمده که گوشه چشمتان کمی ماده لزج یا ماده خشک شده جمع شود. اصولا ترشحات چشم و بینی کاملا مشابه همدیگر هستند. وقتی لنز را در چشم می گذارید در همان یک دقیقه اول مقداری از این ترشحات وارد بافت لنز می شوند. وقتی لنز را با محلول های مربوطه می شویید، فقط بخشی از این ترشحات که روی سطح لنز هستند، پاک می شوند، مابقی در لنز باقی می مانند تا روزی که بالاخره لنز را دور بیندازید. این مواد باقی مانده در لنز تا وقتی که زیاد کهنه نشده اند، نه تنها مضر نیستند بلکه مفید هم هستند، ولی فقط برای صاحب آن ترشحات و نه برای پدر، مادر، برادر، خواهر یا نزدیکترین دوست صاحب ترشحات. هر وقت خواستید لنز مصرف شده کسی را قرض بگیرید، به یاد داشته باشید که دستمال مصرف شده او را نیز قرض بگیرید، مخصوصا اگر دستمال مصرف شده ایشان نو نباشد و چند ماهی آن را نگه داشته باشد که چه بهتر، چون هر دو این کارها به یک اندازه غیر بهداشتی است.

جوندگان به گروهي از جانوران پستاندار گفته مي شود كه از روي خصوصيات دندانها از ساير گروهها متمايز مي شوند. بدين ترتيب كه در فك پائين داراي جفت و در فك بالا داراي يك يا دو جفت دندان ثنايا مي باشند. اين دندانها درشت و فاقد ريشه بوده و ارتفاع آن هميشه ثابت است. در اين جانوران دندان آسياب مطلقاً وجود ندارد و جاي آنها روي فك خالي و نمايان است. در اغلب جوندگان رودة كور خيلي رشد كرده است. از نظر طبقه بندي جوندگان به دو زير راسته تقسيم مي شوند:

الف-زير راستة Duplicidentata

كه در فك بالا دو جفت دندان ثنايا دارند كه جفت دوم به صورت ستونهاي كوچكي در پشت دندانهاي جفت اول قرار گرفته اند و خرگوشها از اين گروهند.

ب-زير راستة Sipmlicidentata

كه در فك بالا فقط يك جفت دندان ثنايا دارند. انواع موشها در اين گروه طبقه بندي شده اند. در زير فقط به شرح مختصري راجع به گونه هائي از اين زير راسته كه در كشاورزي اهميت دارند مي پردازيم:

موش مغان Microtus Socialis و Microtus arvalis

موش كلاهو Clitellus fulvus

موش تاترا Tatera indica

موش ورامين Nesokia indica

موش سياه Rathus rathus

موش سياه Rathus rathus

موش خانگي Mus musculus

مريونها Meriones Spp.

موش شكول Glis-glis Caspicus

مبارزه با موشها:

1-تعيين نوع موش:

اول از همه بايد نوع موشي را كه در نظر است براي دفع آن مبارزه كنيم، مشخص سازيم. زيرا تا نوع موش مشخص نشود، تعيين نوع مبارزه و طعمه و حتي نوع سم غير ممكن خواهد بود. مثلاً مي دانيم براي مبارزه با موش كا اهو از فتوكسين استفاده مي شود و تلفات هم تا 90 درصد مي رسد ولي همين سموم را اگر در مبارزه با موش ورامين يا موش مغان به كار برند تلفات حداكثر به 60-50 درصد مي رسد و يا براي مبارزه با موش انباري يا موش ورامين حداكثر 5-3 درصد فسفوردوزنگ مخلوط مي كنند. بنابراين براي انجام يك مبارزه بايد قبل از هر چيز نوع موش منطقه را شناخت تا مبارزه با موفقيت انجام شود.

2-فصل مبارزه:

فصل مبارزه خود اهميت زيادي دارد. مثلاً براي مبارزه با موش مغان در طول پائيز و زمستان طعمة گندم با فسفوردوزنگ تا 98 درصد تلفات مي دهد ولي همين طعمه در بهار 45-35 درصد تلفات وارد مي آورد زيرا موشها در اين فصل رغبتي به خوردن مواد پر كالري ندارند و در فصل بهار و تابستان طعمه هائي كه براساس علف سبز تهيه مي شوند نتيجه بهتري مي دهند و يا در موش ورامين در فصل پائيز و زمستان مصرف طعمه با مغز گردو نتيجه مطلوبي مي دهد ولي در بهار و تابستان گردپاشي لانه ها تلفاتي تا حدود 99-98 درصد مي دهد. بنابراين بايد دقت كامل به فصل مبارزه نمود و بعد طرز مبارزه را انتخاب كرد.

3-محل زندگي موشها:

انتخاب سم بايستي بر حسب محل زندگي موشها باشد. اگر مبارزه در صحرا و دور از آبادي انجام مي شود،‌ انتخاب نوع سم آسان است ولي اگر همين موش در محل زندگي انسان و شهرها ديده شود بايد حتماً از سمومي كه براي انسان و دام بي خطرند استفاده شود. مثلاً موش خانگي وقتي كه به مزارع حمله مي كند مي توان از سموم فسفوردوزنگ به نسبت 3% استفاده كرد ولي اگر اين موش در منازل ديده شود بايد زا سموم بي خطر مانند تركيبات وارفاين-كومارين و برمولين و غيره استفاده كرد.

4-غلظت سم:

دستوراتي كه براي مبارزه با موش داده مي شود از روي مطالعات زيادي به دست آمده است كه هم از لحاظ اقتصادي مقرون به صرفه باشد و هم مؤثر واقع شود. لذا پيروي از دستورات صادر شده اجباري است. مثلاً‌ موش مغان با اينكه جثه كوچكي دارد در دستورات مبارزه طعمه را با 10 درصد فسفوردوزنگ آلوده مي سازند. زيرا با تراكم زيادي كه اين موش در هكتار دارد جمع وزن زندة موش در هكتار بالا است و بايد طعمه را با دُز حداكثر مصرف كرد. در صورتي كه با مبارزه با موش ورامين كه جثة نسبتاً درشتي دارد،‌ دُز فسفوردوزنگ مصرفي 50 درصد خواهد بود. چون با توجه به تراكم موش در هكتار جمع وزن موجود زنده در هكتار خيلي كمتر از موش اولي است و مصرف سم زيادي از لحاظ اقتصادي مقرون به صرفه نمي باشد.

5-بيولوژي:

قبل از اقدام به مبارزه، بيولوژي موش مورد نظر را كاملاً مورد توجه قرار دهيد تا از نقاط ضعف آن حداكثر استفاده را براي بالا بردن نتيجة مبارزة بدست آوريد. مثلاً مبارزه شيميايي با موش كلاهو يا موش شكول در فصولي كه قسمتي يا همة موشها به خواب زمستانه رفته اند بي نتيجه است و بايد از مبارزة مكانيكي استفاده نمود.

6-رعايت كامل اصول زراعي:

براي جلوگيري از خسارت موشها مخصوصاً در باغات و مزارع صيفي، پاك كردن مزارع از علف هرز يا زدن شخم عميق در پائيز اهميت زيادي دارد و از تراكم موشها در بهار خواهد كاست.

7-دقت براي انتخاب ماده براي طعمه:

در اين امر در صحرا و براي مبارزه با موشهاي صحرائي مي توان فرمولهاي كلي توصيه كرد. مثلاً مي گوييم در مبارزه با موش مغان در فصل زمستان به عنوان طعمه گندم مصرف كرد و در بهار از طعمة سبز استفاده نمود. اين دستور كلي است و نتيجة مطلوب هم مي دهد. ولي در مبارزه با موشهاي خانگي يا انباري وضع اينطور نيست و نمي توان فرمول كلي براي انتخاب طعمه بدست آورد و در هر مورد بايد كسي كه مبارزه را سرپرستي مي كند قبل از طعمه گذاري با انجام آزمايشهائي نوع طعمه مورد لزوم خانه يا انبار را پيدا كند. اگر موشي در انباري ديده شد بايد قبلاً چند نوع ماده بدون سم در گوشه و كنار انبار قرار داد و دو يا سه روز مراقب بود كه موشها به كدام طعمه توجه خواهند داشت. پس از پيدا كردن نوع غذاي مورد علاقه موشهاي اين انبار يا منزل، طعمه را براساس آن ماده تهيه مي كنند. در اينجا بايد متذكر شد كه موش خانگي يا انباري به انواع غذاهاي مختلف دسترسي دارد. اگر كمبودي احساس كند ممكن است از خانه ها و انبارهاي مجاور آن را تهيه كند لذا انتخاب طعمه براي اينگونه اماكن 3-2 روز مطالعه مقدماتي لازم دارد.

فرمولهاي مبارزه با جوندگان و طرز تهيه آنها:

1-طعمه گندم مسموم:

براي تهيه طعمه 100 كيلوگرم گندم و 2 ليتر روغن پارافين و 10 كيلو فسفوردوزنگ مورد احتياج است. براي تهيه اول 2 ليتر روغن را با 100 كيلوگرم گندم با پاروك خوب مخلوط كرده و سپس فسفوردوزنگ را به تدريج به گندم اضافه كرده و با پاروك هم مي زنند تا سم با گندم به طور يكنواخت مخلوط شود. از اين طعمه براي مبارزه با موش مغان در فصل پائيز و زمستان از قرار 2-1.5 كيلو طعمه در هكتار به طور دست پاش استفاده مي كنند. طعمه تهيه شده را در همان روز بايد مصرف نمود. اگر بخواهند با اين طعمه با موشهاي جنس Meriones در پائيز و زمستان استفاده كنند به جاي 10 درصد فسفور دوزنگ بايد ميزان فسفور دوزنگ را تا 5 درصد تقليل داد.

چنانچه بخواهند از اين طعمه در مبارزه با موش خانگي كه در مزارع زندگي مي كنند يا موش جنگلي استفاهد كنند، ميزان فسفوردوزنگ را تا 3 درصد بايد پائين آورد.

2-طعمه با مغز گردو:

10 كيلو مغز گردو و 200 گرم روغن پارافين، 0.5 كيلو فسفودوزنگ و طرز تهيه مثل طعمه گندم مي باشد. اين طعمه را مي توان در فصل پائيز و زمستان براي مبارزه با موش ورامين در باغات بكار برد. براي اين كار طعمه را با قاشقك در داخل لانه هاي فعال مي گذارند. در اين روش بايد كليه لانه ها را يك روز قبل از انجام مبارزه كوبيد و روز بعد طعمه گذاري را فقط در سوراخهائي كه باز شده اند،‌ يعني لانه هاي فعال انجام داد. مقدار مصرف طعمه در يك هكتار حدود 0.5 تا يك كيلوگرم طعمه خواهد بود.

3-طعمة سبز:

علف سبز (هر نوع علف هرز يا گياه زراعي فرق نمي كند) 100 كيلوگرم، فسفوردوزنگ مخلوط با خاكستر يا پودر تالك حدود 10 كيلوگرم در اين طريقه ابتدا پودر تالك و فسفوردوزنگ را با هم به خوبي مخلوط مي مكنند سپس كارگري كه مجهز به دستكش و ماسك و يك سطل با ظرفيت حدود يك كيلوگرم، كار را شروع مي كنند. كارگر ضمن عبور از مزرعه به محض برخورد با لانه فعال، مقداري علف چيده و آن را به اندازة سوراخ خروجي موش گلوله كرده و يك طرف گلوله را با مخلوط سم و تالك آغشته كرده و طرف آلوده با سم را داخل سوراخ موش كرده و راه ورود لانه را مي بندد و سراغ سوراخ بعدي مي رود. در اين روش بايد يك روز قب از مبارزه كليه لانه ها را لگد كوب كرد و روز بعد فقط در سوراخهاي باز شده طعمه گذاري كرد. اين طريقة مبارزه را در فصل بهار و تابستان براي موش مغان، موش آبي و مريونها مي توان به كار برد. با اين مقدار مي تون 12-10 هكتار را مبارزه كرد.

4-طعمة سيب زميني يا هويج:

10 كيلوگرم سيب زميني يا هويج و 0.5 كيلوگرم فسفودوزنگ مورد احتياج است. ابتدا هويج يا سيب زميني را به قطعات كوچكي به اندازه حبه قند تقسيم مي كنند. سپس فسفوردوزنگ را به تدريج روي اين قطعات پاشيده و با پاروك آن را به هم مي زنند تا سم بطور يكنواخت با طعمه مخلوط شود و بايد بلافاصله طعمه گذاري را شروع كرد. اين روش را مي توان براي موش آبي يا موشهاي خانگي در مزارع در فصل تابستان و پائيز بكار برد و طعمه گذاري را بايد طرف عصر انجام داد.

5-طعمه با يونجة خشك

يونجه خشك 10 كيلوگرم، ملاس چغندرقند يك ليتر،‌فسفودوزنگ يك كيلوگرم مورد احتياج خواهد بود. اين روش را در روزهاي برقي براي مبارزه با خرگوش مي توان بكار برد. براي تهيه طرف صبح روي يونجه خشك ملاس چغندرقند يا محلول 10 درصد شيره را به تدريج پاشيده و يونجه را زير و رو مي كنند تا محلول به طور يكنواخت يونجه را خيس كند. سپس روي آن را با گوني يا نايلون مي پوشانند و تا عصر به همان حال مي گذارند تا يونجه ها رطوبت بردارند. طرف غروب يونجه ها را به دسته هاي كوچك (10-8 ساقة يونجه در هر دسته) تقسيم مي كنند. سپس فسفور دوزنگ را روي آن پاشيده و آرام آرام بهم مي زنند. اين طعمه را طرف غروب در سطح باغي كه مستور از برف مي باشد و مورد حملة خرگوشها قرار مي گيرد پخش مي كنند. در هر 10 متر مربع يك دستة كوچك يونجه كافي است. صبح روز بعد طعمه هائي كه مورد استفاده خرگوش قرار نگرفته است بايد از سطح باغ جمع آوري و معدوم شود.

6-طعمه با نان و مربا:

اين روش مخصوص موش شكول مي باشد. مواد مورد نياز 10 كيلو نان سفيد، 200 گرم مربا بهتر است مرباي زردآلو باشد، 0.5 كيلو فسفوردوزنگ خواهد بود.

طرف غروب نانها را از وسط بريده و لاي آن را مربا مي مالند،‌ سعي شود قطعات زردآلو لاي نان وجود داشته باشد سپس فسفوردوزنگ را روي مربا مي پاشند و دو طرف نان را روي هم مي گذارند و سپس آن را به قطعات كوچك تقسيم مي كنند و در محل رفت و آمد شكول قرار مي دهند و صبح روز بعد طعمه ها را جمع آوري و معدوم مي سازند.

7-گردپاشي لانه ها:

مواد مورد نياز: 20 كيلوگرم تالك و 10 كيلوگرم فسفوردوزنگ خواهد بود.

تالك و فسفوردوزنگ را در ظرف سربسته با چرخانيدن ظرف به خوبي با هم مخلوط مي نمايند. سپس اين گرد را با گرد پاشهاي دستي كوچك به داخل لانه مي پاشند. در اين طريقه هم بايد يكروز قبل از مبارزه كلية لانه ها را بكوبند و روز بعد گردپاشي را فقط در لانه هاي باز شده انجام دهند. اين روش بيشتر در مواقعي كه موشهاي صحرائي از قبيل موش مغان (در زماني كه علف بيابان خشكيده و هوا گرم است) يا موش ورامين (در فصل بهار) كه از برداشتن طعمه خودداري مي كند به كار مي رود.